পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ে (Patna High Court) বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী নীতিশ কুমাৰ চৰকাৰৰ জাতিভিত্তিক গণনা (Bihar’s Caste-based census) কাৰ্যসূচী স্থগিত ৰখাৰ নিৰ্দেশ (Order to stay) দিছে। পৰ্যবেক্ষণত উচ্চ ন্যায়ালয়ে বৃহস্পতিবাৰে স্থগিতাদেশ জাৰি কৰি কয়, “এনে জাতিভিত্তিক গণনা কৰাৰ অধিকাৰ কেৱল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰহে আছে।”
ৰাজনৈতিক বিশ্লেষকৰ এটা অংশই বিশ্বাস কৰে যে পিছপৰা (অʼবিচি) ভোটক লক্ষ্য কৰি লʼবলৈ জেডিইউৰ সভাপতি নীতিশ আৰু তেওঁৰ মিত্ৰ আৰজেডি নেতা তথা উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী তেজস্বী যাদৱে জাতিভিত্তিক গণনাৰ দাবীত অধিক সুবিধা লʼব লোকসভাৰ নিৰ্বাচনত। তেওঁলোকৰ মতে, অʼবিচিৰ প্ৰকৃত সংখ্যা লোকপিয়লৰ পিছতহে প্ৰকাশ পাব।
বিগত নৱেম্বৰ মাহত বিহাৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী নীতিশে আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা লোকৰ বাবে চৰকাৰী চাকৰি আৰু শিক্ষানুষ্ঠানত ১০ শতাংশ আসন সংৰক্ষণৰ সন্দৰ্ভত ছীল কৰাৰ পিছতে সমগ্ৰ দেশতে জাতিভিত্তিক লোকপিয়লৰ দাবী উত্থাপন কৰিছিল। বিহাৰত জেডি(ইউ)-আৰজেডি-কংগ্ৰেছ-বাওঁপন্থী ‘মহা জোটবন্ধন’ চৰকাৰে দ্ৰুতগতিত আৰম্ভ কৰে জাতিগত গণনা। দৰাচলতে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ৰায়দানৰ পূৰ্বে নীতিশ চৰকাৰে ৬ জুনত জাতি লোকপিয়ল সন্দৰ্ভত এক অধিসূচনা জাৰি কৰিছিল।
ইয়াৰ পিছতে বিহাৰ চৰকাৰৰ এই পদক্ষেপক প্ৰত্যাহ্বান জনাই পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ত গোচৰ ৰুজু হয়। আবেদনকাৰীয়ে দাবী কৰে যে নীতিশ চৰকাৰৰ এই পদক্ষেপ “বৈষম্যমূলক আৰু অসাংবিধানিক”। এই পদক্ষেপ মৌলিক অধিকাৰ আৰু সংবিধানৰ ১৪ নং অনুচ্ছেদৰ (সমতা আৰু সমতাৰ অধিকাৰ) বিৰুদ্ধে বুলি আবেদনকাৰীসকলৰ অভিযোগ। বিহাৰত ৭ জানুৱাৰীৰ পৰা ২১ জানুৱাৰীলৈ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ জাতিগত লোকপিয়ল অনুষ্ঠিত হৈছিল। ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা দ্বিতীয় পৰ্যায় ১৫ মেʼলৈকে চলাৰ কথা আছিল। কিন্তু তাৰ আগতে পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়ে স্থগিতাদেশৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।
বিহাৰত ২৭ শতাংশ আসন বৰ্তমান অʼবিচিৰ বাবে সংৰক্ষিত। কিন্তু অʼবিচিৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ৫০ শতাংশৰ ওচৰত। স্বাভাৱিকতে তেতিয়া অʼবিচিৰ বাবে অধিক সংৰক্ষণৰ চাহিদা হʼব৷ এনে পৰিস্থিতিত চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান আৰু চাকৰিৰ অসংৰক্ষিত (সাধাৰণ) আসন আৰু অধিক হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। জাতিগত লোকপিয়লৰ বিৰোধীসকলে অভিযোগ কৰে যে সেই ক্ষেত্ৰত মেধাৰ ওপৰত আঘাত লাগিব।
