জি-২০ সন্মিলনৰ (G20 Summit) প্ৰাকক্ষণত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ (Narendra Modi) বাসগৃহত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি জো বাইডেনৰ (Joe Biden) লগত এখন দ্বিপাক্ষিক বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে ভাৰত ভ্ৰমণলৈ অহা বাইডেন শুকুৰবাৰে সন্ধিয়া দিল্লীত ভৰি দিয়ে। তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মোডীৰ সৈতে সাক্ষাৎ। বৈঠকৰ শেষত মোডীয়ে কয়, “অতি গঠনমূলক আলোচনা হৈছে। বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত কথা কোৱা সম্ভৱ হৈছে, যাৰ বাবে দুয়োখন দেশৰ অৰ্থনীতি আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত সংযোগ বৃদ্ধি পাব। আমাৰ দুয়োখন দেশৰ মাজৰ বন্ধুত্বই বিশ্বৰ কল্যাণৰ বাবে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিব।” ভাৰতলৈ অহাৰ পূৰ্বে বাইডেনেও কয়, “আমি যিমানেই জি-২০ত বহিছো সিমানেই ভাল হৈছে।”
বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ সূত্ৰই জনোৱা মতে, দুয়োগৰাকী নেতাই জেট ইঞ্জিন, কিলাৰ ড্ৰোন ক্ৰয়ৰ চুক্তি, ৬জিৰ দৰে উচ্চ প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আদি বিষয়ত আলোচনা কৰে। বৈঠকৰ অন্তত ভাৰত-আমেৰিকাৰ যৌথ বিবৃতি প্ৰকাশ কৰা হয়। তাৎপৰ্যপূৰ্ণভাৱে ইয়াত কোৱা হৈছে, “দুয়োখন দেশৰ নেতাই গণতন্ত্ৰ, মানৱ অধিকাৰ, স্বাধীনতা, বহুত্ববাদ, সৰ্বাংগীনতা, সকলো নাগৰিকৰ সম অধিকাৰ আদি বিষয়ত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, দেশৰ সফলতাৰ বাবে এইবোৰ অপৰিহাৰ্য আৰু ভাৰত-আমেৰিকাৰ সম্পৰ্ক সুদৃঢ় কৰাৰ বাবেও প্ৰয়োজনীয়।”
কূটনৈতিক মহলৰ মতে, বহুত্ববাদ বা মানৱ অধিকাৰৰ দৰে বিষয়ত পশ্চিমীয়া বিশ্বই প্ৰায়ে মোডী চৰকাৰৰ ফালে আঙুলিয়াই আহিছে। শেহতীয়াকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ আমেৰিকা ভ্ৰমণৰ সময়ত মোডীক যেনেকৈ উষ্ম আদৰণি জনোৱা হৈছিল, ঠিক তেনেদৰে এই বিষয়সমূহৰ সমালোচনাও প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি বৰাক ওবামাৰ পৰা শুনা গৈছিল। জি-২০ আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰাকক্ষণত বিষয়বোৰ যৌথ বিবৃতিত প্ৰকাশ কৰাটো যথেষ্ট অৰ্থপূৰ্ণ যেন লাগে।
অত্যাধুনিক প্ৰযুক্তি, মহাকাশ আৰু প্ৰতিৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ উপৰি এই যৌথ বিবৃতিত অসামৰিক পাৰমাণৱিক ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ বিষয়টোও উল্লেখ কৰা হৈছে। কোৱা হৈছে যে দুয়োগৰাকী নেতাই ভাৰত-আমেৰিকাৰ পাৰমাণৱিক সহযোগিতা আৰু অধিক সম্প্ৰসাৰণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। পৰৱৰ্তী পদক্ষেপত ‘সৰু মডিউলাৰ’ পাৰমাণৱিক ৰিয়েক্টৰ নিৰ্মাণৰ বাবে সমন্বয়ৰ কথাও চৰ্চা হৈছে। আমেৰিকায়ো কৈছে যে ভাৰতক নিউক্লিয়াৰ চাপ্লাইয়াৰ গ্ৰুপ বা এনএছজিত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা উচিত।
ইয়াৰ উপৰি বাইডেনে ভাৰতৰ চন্দ্ৰযানৰ সফলতাৰ বাবে মোডীক অভিনন্দন জনায়। ভাৰতৰ জি-২০ সভাপতিত্বৰ শলাগ লৈ তেওঁ কয় যে এই মঞ্চৰ পৰাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ফলাফল লাভ কৰিব পৰা সম্ভৱ। প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত মুকলি, উদাৰ আৰু সমৃদ্ধিশালী ভাৰতে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে বুলি তেওঁ মতামত আগবঢ়ায়। যৌথ বিবৃতিটোত চতুৰ্ভুজ অক্ষৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হয়।
