দেশত তাপ প্ৰবাহৰ স্বভাৱ সলনি হৈছে নেকি? ফাগুন মাহ এতিয়াও শেষ হোৱা নাই। বসন্তৰ মাজভাগত দেশৰ কেইবাটাও স্থানত তাপমাত্ৰা ৪০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পৰ্যন্ত হৈছে। কেইটামান দশকৰ আগৰ বতৰৰ পৰিসংখ্যা চালে তেনে উদাহৰণ বেছি দেখা নাযায়।
ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগে কয় যে দেশত তাপৰ তৰংগৰ প্ৰকৃতিও কিছু পৰিৱৰ্তিত হৈছে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বাভাস অনুসৰি, এই বছৰ বিগত কেইবছৰতকৈ আগতেই দেশৰ কেইবাটাও প্ৰান্তত গৰমৰ ঢৌৱে আঘাত হানিব পাৰে।
ই বহুদিনলৈকে থাকিব পাৰে। ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বাবে গ্ৰীষ্মকালো বেছি হ’ব পাৰে। আই এম ডিয়ে কয় যে তেওঁলোকে যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা বতৰৰ ধৰণ আৰু জলবায়ুৰ পৰিসংখ্যা পৰ্যবেক্ষণ কৰিছে। আৰু সেইটো চোৱাৰ পাছত তেওঁলোকে অনুভৱ কৰে যে দেশৰ তাপ প্ৰবাহৰ স্বৰূপ সলনি হৈছে।
সাধাৰণতে দেশত এপ্ৰিল মাহৰ শেষৰ ফালে বা মে’ মাহৰ আৰম্ভণিতে তাপ প্ৰবাহ দেখা গৈছিল। যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা এপ্ৰিলৰ আৰম্ভণিতে দেশৰ পশ্চিম আৰু মধ্য প্ৰান্তৰ কেইবাটাও স্থানত তাপ প্ৰবাহৰ সৃষ্টি হৈছে। ২০২৬ চনত ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে আৰু মাৰ্চ মাহৰ আৰম্ভণিতে বৰমেৰ আৰু ৰাজকোটকে ধৰি পশ্চিম ভাৰতৰ ১৪ খন চহৰত পাৰাই ৪০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ স্পৰ্শ কৰিছে।
এই কথা দেখি বতৰ বিজ্ঞানীসকলে বিশ্বাস কৰে যে চলিত বৰ্ষৰ চ’তৰ আৰম্ভণিতে কিছুমান ঠাইত তাপ প্ৰবাহৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। কিন্তু আগতীয়াকৈ তাপ প্ৰবাহ আৰম্ভ হ’লেও দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি থাকিব পাৰে।
আই এম ডিৰ মতে, দেশৰ বেছিভাগ ঠাইতে সূৰ্যাস্তৰ পিছত তাপমাত্ৰা কমিছিল। ফলত ৰাতি কিছু সকাহ পোৱা যায়। এতিয়া সেই ছবিখন সলনি হৈছে। পৰিসংখ্যা অনুসৰি, সমগ্ৰ দেশতে ক্ৰমান্বয়ে নিশাৰ উষ্ণতা বৃদ্ধি পাইছে। ফলত যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গোটেই দিনটো প্ৰচণ্ড গৰমৰ পিছত ৰাতিও তেনে কোনো সকাহ পোৱা নাযায়।
দেশৰ মধ্য অংশত, য’ত সাগৰ বহু দূৰত, তাত আগতে তাপ প্ৰবাহ সাধাৰণ আছিল। কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা সেই চৰিত্ৰটোও সলনি হৈছে। আই এম ডিৰ মতে, গ্ৰীষ্মকালত দেশৰ উপকূলীয় অঞ্চলৰ তাপমাত্ৰা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। তাত বতাহত জলীয় বাষ্পৰ উপস্থিতিৰ বাবে অস্বস্তিও বাঢ়িছে।
মুম্বাইকে ধৰি পশ্চিম উপকূলৰ ঠায়ে ঠায়ে বতৰ বিজ্ঞানীসকলে এই কথা লক্ষ্য কৰিছে। তাত বতাহত জলীয় বাষ্প বেছি হোৱাৰ বাবে শৰীৰৰ ঘাম শুকাই নাযায়। ফলত আৰু অধিক গৰম অনুভৱ হয়। ইয়াৰ বাবে বতৰ বিজ্ঞানীসকলে সাগৰৰ উষ্ণতা বৃদ্ধিক জগৰীয়া কৰিছে।
দেশৰ বতৰৰ পৰিসংখ্যা চালে দেখা যায় যে সাধাৰণতে পশ্চিম আৰু মধ্য ভাৰতৰ কেইটামান ঠাইত তাপ প্ৰবাহ দেখা দিয়ে। ৰাজস্থান, দিল্লী, মধ্যপ্ৰদেশৰ কিছুমান ঠাইত প্ৰতি বছৰে তাপ প্ৰবাহ দেখা দিছিল। এতিয়া তাপ প্ৰবাহ দেশৰ সেই অংশতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই।
দেশৰ পূব আৰু দক্ষিণ অংশৰ উপৰি পাহাৰীয়া অঞ্চলতো তাপ প্ৰবাহ দেখা গৈছে। বতৰ বিজ্ঞান বিভাগে জনোৱা মতে, যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা দেশত তাপ প্ৰবাহৰ সংখ্যা বহু পৰিমাণে বৃদ্ধি পাইছে। ২০২৪ চনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সংসদক জনাইছিল যে সেই বছৰ দেশত ৫৫৪টা গৰমৰ দিন আছিল।
অৰ্থাৎ বিভিন্ন অঞ্চলত মুঠ ৫৫৪টা তাপ প্ৰবাহৰ সতৰ্কবাণী জাৰি কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনত এই সংখ্যা আছিল ২৩০ । বতৰ বিজ্ঞানীসকলে ইয়াৰ বাবে মূলতঃ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনক দোষাৰোপ কৰিছে। কিন্তু মাটিৰ আৰ্দ্ৰতা হ্ৰাস পোৱা আৰু বতাহৰ প্ৰবাহৰ প্ৰকাৰৰ পৰিৱৰ্তনো ইয়াৰ অন্যতম কাৰণ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
সাধাৰণতে কোনো এলেকাৰ উষ্ণতা ৪০ ডিগ্ৰীৰ ওপৰত আৰু গড় স্বাভাৱিক উষ্ণতাৰ তুলনাত ৫ ডিগ্ৰী বেছি হ’লে বতৰ বিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা তাপ তৰংগ বোলা হয়। কিন্তু এই চৰ্তসমূহ পূৰণ নহ’লেও তাপ প্ৰবাহৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। পাহাৰীয়া অঞ্চলত তাপমাত্ৰা ৩০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ বা তাতকৈ অধিক হ’লেও তাপ তৰংগৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হোৱা বুলি ধৰা হয়।
