স্বাস্থ্য প্ৰতিবেদনঃ
কোভিড ১৯ ভাইৰাছ অহাৰ ফলত অন্য অসুখ-বিসুখ কিছু বেক-ফুটলৈ গ’লেও বিষ- বেদনা কিন্তু নাছোৰবান্দা। আঁঠু-কঁকালৰ বিষৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গাঁঠিৰ বিষ, কোনো বিষেই এৰাৰ নাম নলয়। তাকো সেয়া সাধাৰণ মানুহেই হওক কিম্বা চেলিব্রিটি। বিশেষকৈ মেৰুদণ্ডৰ বিষ হ’লে স্বাভাৱিক কাম-কাজ কৰাও টান হৈ পৰে।
মেৰুদণ্ডৰ বিষৰ বিভিন্ন কাৰণৰ ভিতৰত আছে শ্লিপ ডিস্ক, যাৰ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ নাম ‘ডিস্ক হার্নিয়েচন’। অতিৰিক্ত উচ্চতা আৰু অত্যন্ত শকত চেহেৰাৰ পুৰুষসকলৰ মাজত শ্লিপ ডিস্কৰ সম্ভাৱনা বেছি বুলি জনায় অর্থোপেডিক ছার্জনসকলে। শ্লিপ ডিস্কৰ আৰু এক ৰিস্ক ফেক্টৰ ওবেচিটি অর্থাৎ বৰ্ধিত ওজন। মূলতঃ মেৰুদণ্ডৰ তলৰ ফালে দুডাল হাড়ৰ মধ্যৱর্তী ডিস্ক শ্লিপ কৰি ওলাই আহি স্নায়ুত চাপ দিলেই ভয়ানক বিষৰ সূত্রপাত হয়, চিকিৎসা নকৰালে বিষৰ প্রকোপ বাঢ়িয়েই থাকে।
আচলতে কি হয়
আমাৰ মেৰুদণ্ড ২৬টি সৰু সৰু হাড়ৰ টুকৰাৰে তৈয়াৰী। দুটি হাড়ৰ টুকুৰাৰ ঘর্ষণ প্রতিৰোধ কৰিবলৈ মাজত থাকে কুছনৰ দৰে ডিস্ক। নৰম জেলিৰে ভৰা এই ডিস্কে হাড় ক্ষয় যোৱা ৰোধ কৰে। সন্মুখৰ ফালে হাউলি গধুৰ বস্তু দাঙিবলৈ গ’লে, মেৰুদণ্ডৰ সংলগ্ন পেশী দুর্বল থাকিলে বা দুর্ঘটনাত আঘাত লাগি বা বেছি বয়সত হাড় ক্ষয় হৈ পেশী দুর্বল হোৱাৰ বাবে সামান্য চাপ পৰিলেই ডিস্ক স্থানচ্যুত হয়, সেয়ে এই ক্ষেত্ৰত সতর্ক থাকাৰ পৰামর্শ দিয়ে চিকিৎসকে। এনে হ’লে নার্ভ ৰুটত চাপ পৰি আৰম্ভ হয় প্রবল বিষ। ইয়াৰ নামেই শ্লিপ ডিস্ক বা ডিস্ক হার্নিয়েচন। কেৱল মাত্র আমাৰ দেশতেই প্রতি বছৰে ১০ মিলিয়ন অর্থাৎ এক কোটি মানুহৰ শ্লিপ ডিস্কৰ সমস্যা হয়।
ডিস্ক পিছলি গ’লে প্রথম আৰু প্রধান উপসর্গ হ’ল বিষ। অৱশ্যে কেতিয়াবা কেতিয়াবা যৎসামান্য বিষো শ্লিপ ডিস্কৰ উপসর্গ হ’ব পাৰে। অলপ বিষ অগ্রাহ্য কৰিলে পিছত ভোগ কৰিবলগাৰ মাত্রা বাঢ়ি যায়৷
পুৰুষৰ সম্ভাৱনা দুগুণ বেছি
যিকোনো বয়সতেই ডিস্ক প্রলাপ্স হ’ব পাৰে। অৱশ্য পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত এই সমস্যা বেছি দেখা যায়। সাধাৰণতে ৩০ৰ পৰা ৫৫ বছৰ বয়সীয়া মানুহৰ শ্লিপ ডিস্কৰ সম্ভাৱনা থাকিলেও পুৰুষসকলৰ মাজত এই অসুখৰ সম্ভাৱনা বেছি।বেছি ভাগ ক্ষেত্রতেই ৪০ ঊৰ্ধ্বৰ ভিতৰত এই সমস্যা বেছি দেখা যায়। আৰু যিসকলে বহি থাকি ডেস্ক ৱর্ক কৰে বা যিসকলে গধুৰ বস্তু ডাঙিবলগা হয়, তেওঁলোকৰো সম্ভাৱনা বেছি। নিয়মিত শৰীৰচর্চা কৰি পিঠি আৰু কঁকালৰ পেশী সবল কৰি ৰাখিব পাৰিলে এই সমস্যাৰ সম্ভাৱনা কমি যায়৷
সন্মুখলৈ হাউলি গধুৰ বস্তু ডঙাটো শ্লিপ ডিস্কৰ অন্যতম কাৰণ। জিমলৈ গৈ বহুতেই এই কামটো কৰে আৰু ডিস্ক হার্নিয়েচনৰ সমস্যাত ভোগে। ইয়াৰ উপৰি বেয়াকৈ পৰি লগা আঘাত, বাছ, অটো বা ৰিক্সাত হঠাৎ জোৰকৈ জোকাৰণি, অতিৰিক্ত কায়িক শ্রম, গধুৰ বস্তুৰে শৰীৰচর্চা ইত্যাদি নানা কাৰণত ডিস্ক হার্নিয়েচনৰ সম্ভাৱনা বাঢ়ে। ইয়াৰ উপৰি একেলেথাৰিয়ে বহি থাকিলে আৰু শকত-আৱত চেহেৰা অর্থাৎ বৰ্ধিত ওজনেও শ্লিপ ডিস্কৰ সম্ভাৱনা বঢ়ায়। আনহাতে, শুই-বহি অলস জীৱন কটালে মেৰুদণ্ডৰ আশপাশৰ পেশী দুর্বল হৈ গৈ কশেৰুকাৰ মাজৰ কুচন আঁতৰি আহিব পাৰে। এমআৰআই কৰি শ্লিপ ডিস্ক নিশ্চিত কৰা হয়।
চিকিৎসা মানেই ছার্জাৰী নহয়
বহুতৰ ধাৰণা শ্লিপ ডিস্ক হ’লেই ছার্জাৰী কৰোৱাটো বাধ্যতামূলক। এই ধাৰণা সঠিক নহয়।বেছিভাগ ক্ষেত্রতেই কনজাৰভেটিভ চিকিৎসাত শ্লিপ ডিস্কৰ পৰা আৰোগ্য লাভ কৰিব পৰা যায় (৮০%-৯০%) ।
কিছু কিছু ক্ষেত্রত (১০% -২০%) ছার্জাৰী কৰাবলগা হয়। ছয়ৰ পৰা আঠ সপ্তাহ কনজাৰভেটিভ চিকিৎসা কৰাৰ পিছতো ৰোগ নকমিলে ছার্জাৰীৰ কথা ভাবিবলগা হয়। লাম্বাৰ মাইক্রোডিস্টেক্টমি ছার্জাৰীৰ সহায়ত মেৰুদণ্ডৰ এই ভয়ানক বিষ আঁতৰোৱা হয়।
মাত্র ২-৩ চেন্টিমিটাৰ ছিদ্রৰ সহায়ত অপাৰেচন কৰা হয়। ছার্জাৰীৰ ভয়ত বিষ পুহি ৰখাটোৱে বিপদ আৰু বঢ়াব। কিন্তু সমস্যা যাতে আৰু ঘূৰি নাহে তাৰ বাবে ওজন বাঢ়িব দিব নোৱাৰিব। নিয়মিত লঘু শৰীৰচর্চা কৰা উচিত। হাউলি গধুৰ ভাবস্তু ডঙাটো একেবাৰেই মানা। মেৰুদণ্ড পোন কৰি বিষৰ মোকাবিলা কৰক, ভালে থাকক।
