শেহতীয়া বছৰবোৰত ভেনিজুৱেলা দুটা শক্তিশালী ভূমিকম্প (Venezuela experienced two strong earthquakes) হৈছিল। ৭.১ আৰু ৭.৫ প্ৰাবল্যৰ ভূমিকম্পক যোৱা ১০০ বছৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ শক্তিশালী ভূমিকম্প বুলি গণ্য কৰা হয়। কিন্তু ঘটনাটোৰ আন এটা দিশে সমগ্ৰ বিশ্বৰ মানুহৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। বহুতো ব্যৱহাৰকাৰীয়ে দাবী কৰিছিল যে ভূমিকম্প অনুভৱ কৰাৰ কেইছেকেণ্ড আগতে গুগলৰ সতৰ্কবাণী (Google’s alert) তেওঁলোকৰ এণ্ড্ৰইড ফোনত উপস্থিত হৈছিল। ছ’চিয়েল মিডিয়া এক্সৰ একাধিক ব্যৱহাৰকাৰীয়ে স্ক্ৰীণশ্বট শ্বেয়াৰ কৰিছিল য’ত দেখুৱাইছিল যে গুগলে তেওঁলোকৰ ফোনলৈ আগতীয়া ভূমিকম্পৰ সতৰ্কবাণী প্ৰেৰণ কৰিছিল।
প্ৰশ্ন উঠিছে, গুগলে কেনেকৈ জানিলে যে ভূমিকম্প অহাৰ আগতে ভূমিকম্প আহিছিল৷ ইয়াৰ উত্তৰ আধুনিক স্মাৰ্টফোন প্ৰযুক্তিত নিহিত হৈ আছে। বৰ্তমানে, প্ৰায় প্ৰতিটো এণ্ড্ৰইড স্মাৰ্টফোনত এটা বিশেষ চেন্সৰ থাকে, যাক এক্সেলেৰোমিটাৰ বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে এই চেন্সৰে ফোনৰ স্ক্ৰীণ ঘূৰ্ণন বা চলাচল চিনাক্ত কৰিবলৈ কাম কৰে। কিন্তু একে সময়তে ই আনকি সৰু কম্পন বা কঁপনিও চিনাক্ত কৰিবলৈ সক্ষম হয়। যেতিয়া এটা এণ্ড্ৰইড ফোনে ভূমিকম্পৰ আগতীয়া লক্ষণ হ’ব পৰা কঁপনি ধৰা পেলায়, ই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে গুগলৰ এণ্ড্ৰইড ভূমিকম্প সতৰ্কবাণী প্ৰণালীলৈ এটা সংকেত প্ৰেৰণ কৰে। ফোনটোৰ আনুমানিক অৱস্থানৰ তথ্যও সেই সংকেতৰ সৈতে যায়। তাৰ পিছত গুগলৰ ছাৰ্ভাৰে ওচৰৰ বহুতো ফোনৰ পৰা তথ্য বিশ্লেষণ কৰে। যদি একেটা অঞ্চলৰ একাধিক ফোনে একে ধৰণৰ কম্পন চিনাক্ত কৰে, গুগলে বুজি পায় যে ভূমিকম্প হ’বলৈ গৈ আছে বা ইতিমধ্যে আৰম্ভ হৈছে। আক্ৰান্ত অঞ্চলৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকললৈ তৎক্ষণাৎ সতৰ্কবাণী প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। বিশ্বজুৰি ২০০ মিলিয়নতকৈও অধিক এণ্ড্ৰইড ডিভাইচ এই ব্যৱস্থাৰ অংশ।
ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায় বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ‘ডিষ্ট্ৰিবিউটেড চিছম’গ্ৰাফ’ বা ভূমিকম্প চিনাক্তকৰণ নেটৱৰ্ক হৈ পৰিছে। বহুতে হয়তো ভাবি আচৰিত হʼব পাৰে যে ভূমিকম্প হোৱাৰ আগতে সতৰ্কবাণী প্ৰেৰণ কৰাটো কেনেকৈ সম্ভৱ? দৰাচলতে, ভূমিকম্প একেলগে নহয়, কিন্তু বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ তৰংগৰ মাজেৰে বিয়পে। ভূমিকম্পৰ প্ৰথম আঘাত আহে ‘পি-ৱেভ’ বা প্ৰাথমিক তৰংগৰ মাজেৰে । ই তুলনামূলকভাৱে দ্ৰুত, কিন্তু ই খুব ক্ষতিকাৰক নহয়। ইয়াৰ গতিবেগ প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰায় ৬ কিলোমিটাৰ। তাৰ পিছত আহে ‘এছ-ৱেভ’ বা গৌণ তৰংগ, যি তুলনামূলকভাৱে লেহেমীয়া কিন্তু বেছিভাগ ধ্বংসৰ বাবে দায়ী। ফোনটোৰ চেন্সৰে পি-ৱেভ চিনাক্ত কৰে আৰু গুগললৈ তথ্য প্ৰেৰণ কৰে। যিহেতু মোবাইল নেটৱৰ্ক বা ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে সংকেতবোৰ পোহৰৰ গতিৰ ওচৰা-ওচৰি গতিত উপনীত হয়, সেয়েহে ভূমিকম্পৰ মূল শ্বক পোৱাৰ আগতে গুগলে সতৰ্কবাণী প্ৰেৰণ কৰাৰ সময় আছে।
উদাহৰণস্বৰূপে, যদি ভূমিকম্পৰ কেন্দ্ৰটো আপোনাৰ অৱস্থানৰ পৰা ৩৪০ কিলোমিটাৰ দূৰত থাকে, ভূমিকম্পৰ ঢৌৱে ব্যক্তিৰ ওচৰ পাবলৈ কিছু সময় লাগিব। কিন্তু ফোনটোৰ পৰা পঠিওৱা ছিগনেল মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে গুগলৰ ছাৰ্ভাৰত উপস্থিত হ’ব। ফলস্বৰূপে, কেইছেকেণ্ডমান মূল্যৱান সময় পোৱাটো সম্ভৱ।বৰ্তমানে, এণ্ড্ৰইডত দুই প্ৰকাৰৰ এলাৰ্ট আছে – ‘বি এৱাৰ এলাৰ্ট’ আৰু ‘টেক একচন এলাৰ্ট’। প্ৰথমটোৱে মৃদু কম্পনৰ বিষয়ে সতৰ্ক কৰি দিয়ে, আনহাতে দ্বিতীয়টোৱে মজলীয়া বা শক্তিশালী কম্পনৰ আগতে সুৰক্ষিত আশ্ৰয়ৰ অনুমতি দিয়ে।
এই সুবিধাটো এণ্ড্ৰইড ৫ বা তাৰ পিছত চলা ফোনত উপলব্ধ। অৱশ্যে, সতৰ্কবাণী প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ, ম’বাইল ডাটা বা ৱাই-ফাই সংযোগ সক্ৰিয় থাকিবই লাগিব। প্ৰযুক্তিৰ এই অভিনৱ ব্যৱহাৰে প্ৰমাণ কৰিছে যে যদি কোটি কোটি স্মাৰ্টফোনে একেলগে কাম কৰে, কেৱল যোগাযোগেই নহয়, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ আগতীয়া সতৰ্কবাণীও প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষজ্ঞসকলে বিশ্বাস কৰে যে বহুতো জীৱন ৰক্ষা কৰিব পাৰি।
