প্ৰতি বছৰে শীতকালত দিল্লীৰ বায়ুৰ গুণাগুণ সৰ্বনিম্ন স্তৰত উপনীত হয়। এইবাৰ দিল্লী চৰকাৰে প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। দিল্লীৰ বাহিৰত ‘বি এছ-৬’ মানদণ্ডৰ তলত পঞ্জীয়ন কৰা সকলো বাহনকে ১ নৱেম্বৰৰ পৰা ৩১ জানুৱাৰী, ২০২৭লৈ ৰাজধানীত প্ৰৱেশ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। পৰিবহণ বিভাগে অনুমান কৰিছে যে এই সিদ্ধান্তই দিল্লী, গুৰুগ্ৰাম, ফৰিদাবাদ, নয়ডা, গ্ৰেটাৰ নয়ডা আৰু গাজিয়াবাদৰ সংলগ্ন ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলৰ (এন চি আৰ) ১০ লাখৰো অধিক বাহন প্ৰভাৱিত কৰিব। কিন্তু বৈদ্যুতিক আৰু চিএনজি চালিত বাহনসমূহক এই নিষেধাজ্ঞাৰ পৰিসৰৰ বাহিৰত ৰখা হৈছে। এই নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে চুবুৰীয়া চহৰৰ পৰা গাড়ীৰে দিল্লীলৈ যোৱাসকলে চৰম সমস্যাৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব।
পৰিবহণ বিভাগৰ এগৰাকী শীৰ্ষ বিষয়াৰ মতে, নয়ডা আৰু গ্ৰেটাৰ নয়ডা এই দুখন চহৰত বি এছ-৬ মানদণ্ডৰ তলৰ বাহনৰ সংখ্যা ৪ লাখৰো অধিক। ইয়াৰে আধাতকৈ অধিক বাহন ‘বি এছ-৪’ মানদণ্ডৰ, ইয়াৰে অধিকাংশই পেট্ৰ’ল চালিত চাৰিচকীয়া বাহন।
হাৰিয়ানাৰ গুৰুগ্ৰাম আৰু ফৰিদাবাদ এই দুখন জিলাত এনে বাহনৰ সংখ্যা প্ৰায় ২ লাখ। ইয়াৰে প্ৰায় ৭০ শতাংশই ‘বি এছ-৩’ আৰু ‘বি এছ-৪’ মানদণ্ডৰ। ইয়াৰ বাহিৰেও এই দুখন জিলাত বি এছ-৬ৰ তলত প্ৰায় ৫০ হাজাৰ বাণিজ্যিক বাহন আছে।
এই নিষেধাজ্ঞা বলবৎ কৰিবলৈ প্ৰশাসনে ৰাজধানীৰ সকলো প্ৰৱেশ পইণ্টতে নাকা পৰীক্ষা আৰু চোৰাংচোৱাগিৰি তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছে। সীমান্তৰ চেক প’ষ্ট আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ পথসমূহত ‘অটোমেটিক নম্বৰ প্লেট ৰিকগনিশ্যন’ (এএনপিআৰ) কেমেৰা স্থাপন কৰা হৈছে। এই এআই চালিত কেমেৰাসমূহে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বাহনখনৰ ৰেজিষ্ট্ৰেচন প্লেট স্কেন কৰি ইয়াৰ প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা চিনাক্ত কৰিব। ইয়াৰ উপৰি সীমান্তত বেৰিকেডৰ জৰিয়তে প্ৰত্যক্ষভাৱে যান-বাহন ৰখাই দিয়াৰ ব্যৱস্থা থাকিব, যাতে বি এছ-৬ৰ তলৰ কোনো বাহন নয়ডা, গুৰুগ্ৰাম আৰু গাজিয়াবাদৰ পৰা দিল্লীত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰে। সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ পৰিবহণ বিভাগৰ বলবৎকাৰী দলৰ প্ৰায় ৩০০ জোৱান নিয়োগ কৰা হ’ব।
BS-6 মানদণ্ড কি?
‘ভাৰত ষ্টেজ’ বা বি এছ মানদণ্ডত যান-বাহনৰ পৰা নিৰ্গত বায়ু প্ৰদূষণৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে আইনী সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। অটোমোবাইল প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে ‘বি এছ-৬’ দেশৰ আটাইতকৈ আধুনিক আৰু কঠোৰ মানদণ্ড। উল্লেখ্য যে ২০০০ চনত দেশত প্ৰথম আনুষ্ঠানিক বাহন প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ কাঠামো আৰম্ভ হৈছিল ‘ইণ্ডিয়া ২০০০’ৰ প্ৰৱৰ্তনৰ জৰিয়তে, যিটো ‘ইউৰো-১’ৰ সমতুল্য। ইয়াৰ পিছত ধাপে ধাপে বি এছ-২, বি এছ-৩ আৰু বি এছ-৪ৰ পাৰ কৰি বি এছ-৬ প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে।
