
ভাৰতীয় বায়ুসেনাত সক্ৰিয় ৰাফেল যুদ্ধ বিমানৰ সংখ্যা (Indian Air Force) কমি ৩৬ৰ পৰা ৩২ খনলৈ হ্ৰাস পাইছে। ব্ৰিটিছ আলোচনী ‘ফ্লাইটগ্ল’বেল’ত বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ বায়ুসেনাৰ বিভিন্ন পৰিসংখ্যা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। এই তথ্য তাত প্ৰকাশ পাইছে। এই তথ্য ‘দ্য হিন্দু’ৰ প্ৰতিবেদনৰ উদ্ধৃতিৰে প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ পিছত প্ৰশ্ন উত্থাপন হয় যে সিন্দুৰ অভিযানত ভাৰতীয় ৰাফেল যুদ্ধ বিমানৰ কিবা লোকচান হৈছিল নেকি? কিন্তু প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ সূত্ৰই এই পৰিসংখ্যাৰ সত্যতা মানি ল’ব বিচৰা নাই। এজন বিষয়াই দাবী কৰে যে মন্ত্ৰালয়ে এই পৰিসংখ্যা নিদিয়ে। আন এটা সূত্ৰই জনোৱা মতে, ৰক্ষণাবেক্ষণ চলি থাকিলেও সক্ৰিয় যুঁজাৰু বিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাইছে।

কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ফ্ৰান্সৰ পৰা ক্ৰয় কৰিছে ৩৬ খন ৰাফেল। ইয়াৰে ২৮ খন একক আসনবিশিষ্ট আৰু ৮ খন দুখন আসনবিশিষ্ট। ‘ফ্লাইটগ্ল’বেল’ৰ ২০২৬ সংস্কৰণত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ভাৰতত ৩৫ খন সক্ৰিয় ৰাফেল আছে। এইবাৰৰ সংস্কৰণত কোৱা হৈছে যে ভাৰতত ৩২ খন সক্ৰিয় ৰাফেল আছে।
প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ এজন বিষয়াই দ্য হিন্দুক জনোৱা মতে, ২০২৬ চনৰ জুন মাহত বায়ুসেনাই ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে ৩৬ খন ৰাফেলৰ অৰ্ডাৰ দিছিল।
এইবাৰ সক্ৰিয় ৰাফেলৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ খবৰ ওলাইছে। ইয়াৰ পিছত প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে যে সিন্দুৰ অভিযানৰ পিছত ভাৰতৰ হাতত প্ৰকৃততে কিমান যুদ্ধ বিমান আছে? কিন্তু ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত সেই অভিযানত কোনো ভাৰতীয় যুদ্ধবিমান কোনো লোকচানৰ সন্মুখীন হৈছিল নেকি? কাৰণ, সেই অভিযানত ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ প্ৰকৃত লোকচানৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাছিল। ভাৰতে কেৱল এয়াহে কৈছিল, “ক্ষয়ক্ষতি যুদ্ধৰ অংশ।” কিন্তু সিন্দুৰ অভিযানত হোৱা লোকচানৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হোৱা নাছিল।
উল্লেখ্য যে প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ এক সূত্ৰই কয় যে সক্ৰিয় যুদ্ধবিমানৰ সংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে যুদ্ধত কোনো কাৰণত ধ্বংস হৈছে। ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবেও সংখ্যা কমি যাব পাৰে। ‘দ্য হিন্দু’ৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, পাকিস্তানৰ ছাব-২০০০ যুঁজাৰু বিমানৰ সংখ্যা ৯ খনৰ পৰা সাতখনলৈ হ্ৰাস পাইছে। ভাৰতে ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ফ্ৰান্সৰ পৰা ২৬ খন ৰাফেল-মেৰিন যুদ্ধবিমান ক্ৰয় কৰাৰ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতীয় বায়ুসেনাৰ বাবে অতিৰিক্ত ১১৪ খন ৰাফেল ক্ৰয়ৰ বাবে আলোচনা চলি আছে। সূত্ৰ অনুসৰি, কেইখনমান ৰাফেল ভাৰতত নিৰ্মাণ হ’ব পাৰে। ফ্ৰান্সে এই ইঞ্জিন আৰু ছফ্টৱেৰ প্ৰযুক্তি যোগান ধৰিব।












